مەلا مستەفا بارزانی سەرۆکی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان

پارتەکە

پارتی دیموکراتی کوردستان چییە؟

پارتی دیموکراتی کوردستان پارتێکی دیموکرات و نیشتمانپەروەرە کە باوەڕی بە مافەکانی مرۆڤ، دادپەروەریی کۆمەڵایەتی و ئازادیی تاکەکەسی هەیە. پارتەکە باوەڕی بە مافی گەلی کورد و نەتەوەکانی تر هەیە لە دیاریکردنی چارەنووسی خۆیان، و پیادەکردنی ئەم مافە بەپێی یاسا و ڕێسا نێودەوڵەتییەکان و لە ڕێگەی ئاشتییانە و دیموکراتییانەوە.

بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی، پارتەکە سوود لە ئەزموونەکانی مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد و ڕێبازی نیشتمانی و پاڵەوانانەی مەلا مستەفا بارزانی وەردەگرێت. هەروەها سوود لە ئەزموونە هاوبەشەکانی نەتەوەکانی تر وەردەگرێت کە لەگەڵ بارودۆخی کوردستاندا دەگونجێن.

پارتی دیموکراتی کوردستان لە ١٦ی ئابی ١٩٤٦ بە سەرکردایەتیی ڕابەری مێژوویی کورد، مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا.

ئەمڕۆ

سەرکردایەتیی ئێستای پارتەکە

سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان

مەسعود بارزانی

ڕابەری پارتی دیموکراتی کوردستان

مەسعود بارزانی ژیانی خۆی تەرخان کردووە بۆ پێشخستنی دۆزی نەتەوەیی کورد، بەپشتبەستن بە ڕێباز و کەلەپووری نیشتمانی و پاڵەوانانەی باوکی، مەلا مستەفا بارزانی. وەک سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان، بەردەوامە لە پێشکەشکردنی سەرکردایەتییەکی ستراتیجی لە ئاستە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکاندا. قۆناغی سەرکردایەتیکردنی بە پابەندبوونی نەگۆڕ بۆ بنەما دیموکراتییەکان، یەکێتیی نیشتمانی، و دەستکەوتە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان مۆرکراوە کە بە خەبات و قوربانیدانی چەندین نەوە بەدەست هاتوون.

نێچیرڤان بارزانی

جێگری سەرۆک

سەرۆکی هەرێمی کوردستان و جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان.

نێچیرڤان بارزانی وەک سەرۆکی هەرێمی کوردستان خزمەت دەکات و هاوکات پۆستی جێگری سەرۆکی پارتەکەی بەدەستەوەیە. سەرکردایەتیکردنی بە بەشداریکردنی بەردەوامی دیپلۆماسی، چاکسازیی ئابووری، و بەهێزکردنی دامەزراوەییی پێکهاتەکانی حوکمڕانی و پێگەی نێودەوڵەتیی هەرێمی کوردستان دیاریکراوە.

مەسرور بارزانی

جێگری سەرۆک

سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان و جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان.

مەسرور بارزانی وەک سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان خزمەت دەکات. ڕابەرایەتیی ئەجێندایەکی گشتگیری نوێکردنەوەی کردووە بە ئاڕاستەی لەپێشینەدانی سەربەخۆیی وزە، چاکسازی لە کەرتە ئەمنییەکان، هەمەجۆرکردنی ئابووری، و گەشەپێدانی ژێرخانی دیجیتاڵی و دامەزراوەییی هەرێم.

سەرۆکی دامەزرێنەر

مەلا مستەفا بارزانی

کە بە شێوەیەکی بەربڵاو بە "ژەنەڕاڵی شاخەکان" ڕێزی لێ دەگیرێت

مەلا مستەفا بارزانی یەکێک بوو لە کاریگەرترین سەرکردەکانی بزووتنەوەی نەتەوەیی هاوچەرخی کورد و سەرۆکی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان. ژیانی تەرخان کردبوو بۆ بەرگریکردن لە گەلی کورد، پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیییان و هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی مافە سیاسی و دیموکراتییەکانیان.

بارزانی لە ساڵی ١٩٠٣ لە بارزان لەدایکبووە، و لە قۆناغێکی چارەنووسسازدا لە مێژووی کورددا وەک سەرکردەیەکی نەتەوەیی و سەربازی دەرکەوت. ڕۆڵێکی سەرەکی لە کۆماری مهاباددا گێڕا وەک فەرماندەیەکی باڵای سەربازی و بەرگری لە کۆمارەکە کرد تا ڕووخانی لە ساڵی ١٩٤٦. لە هەمان ساڵدا وەک سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردی تازە دامەزراو لە عێراق هەڵبژێردرا، کە دواتر بە پارتی دیموکراتی کوردستان ناسرا.

دوای ڕووخانی کۆماری مهاباد، بارزانی سەرکردایەتیی هێزەکانی پێشمەرگەی کرد لە کشانەوەیەکی مێژووییدا و چووە تاراوگە لە یەکێتیی سۆڤیەت. دوای یانزە ساڵ دوورکەوتنەوە لە نیشتمانەکەی، لە ساڵی ١٩٥٨ گەڕایەوە عێراق و لەوێ دەستی بە سەرکردایەتیی سیاسی کردەوە و بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردی ڕێکخستەوە.

لە ساڵی ١٩٦١دا سەرکردایەتیی شۆڕشی ئەیلوولی کرد، کە یەکێکە لە گرنگترین قۆناغەکانی خەباتی هاوچەرخی کورد. لەژێر سەرکردایەتیی ئەودا، شۆڕشەکە توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگەی کوردی لە دەوری داواکارییەکان بۆ دانپێنانی نەتەوەیی، بەشداری سیاسی و خۆبەڕێوەبەری لەناو عێراقدا یەکخست.

خەباتی بەردەوام و دانوستانەکانی دواتر بوونە هۆی ڕێککەوتننامەی ئۆتۆنۆمیی ١١ی ئاداری ١٩٧٠ — کە دانیپێدانانێکی مێژوویی دەوڵەتی عێراق بوو بە مافە نەتەوەییەکانی کورد و یەکەم چوارچێوەی یاسایی بوو بۆ ئۆتۆنۆمیی کورد.

مەلا مستەفا بارزانی وەک ڕابەری مێژوویی پارتی دیموکراتی کوردستان و بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد مایەوە تا کۆچی دوایی لە واشنتۆن دی سی لە ١ی ئاداری ١٩٧٩. سەرکردایەتیکردنی ئەوە شێوەی بە ناسنامە و ئاڕاستەی پارتەکە بەخشی و کەلەپوورێکی بەردەوامی لە ئازایەتی، یەکێتی، خۆڕاگری و دڵسۆزی بۆ مافەکانی گەلی کوردستان جێهێشت.

لەدایکبوون: ١٤ی ئاداری ١٩٠٣، بارزان، کوردستان
کۆچی دوایی: ١ی ئاداری ١٩٧٩، واشنتۆن دی سی
پۆست لە پارتدا: سەرۆکی دامەزرێنەر و ڕابەری مێژوویی
کۆماری مهاباد: فەرماندەی سەربازی و وەزیری بەرگری
تاراوگەی سۆڤیەت: ١٩٤٧–١٩٥٨
شۆڕشی ئەیلوول: ١٩٦١–١٩٧٠
دەستکەوتی مێژوویی: ڕێککەوتننامەی ئۆتۆنۆمیی ١١ی ئاداری ١٩٧٠
ئارامگەی کۆتایی: بارزان، کوردستان

بەغدا، ١٩٤٦

دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان

کۆنگرەی یەکەمی پارتەکە بە نھێنی لە ماڵی سەعید فەهیم لە بەغدا لە ١٦ی ئابی ١٩٤٦ بەسترا. حەفتا ئەندام نوێنەرایەتیی پارتەکەیان دەکرد، و کۆنگرەکە ناوی "پارتی دیموکراتی کورد"ی پەسەند کرد، دەستووری پارتەکەی پەسەند کرد و مستەفا بارزانی وەک سەرۆک هەڵبژارد.

١٦ی ئابی ١٩٤٦کۆنگرەی یەکەم

بەغدابە نھێنی بەسترا

٧٠نوێنەران

١٩٤٦ — ٢٠٢٢

کۆنگرەکانی پارتەکە

کۆنگرەی یەکەم ١٦ی ئابی ١٩٤٦ · بەغدا · ٧٠ ئەندام

بە نهێنی لە ماڵی سەعید فەهیم بەسترا. ژمارەیەک بڕیاری گرنگ پەسەند کران، لەوانە ناوی پارتەکە — پارتی دیموکراتی کورد — هەڵبژاردنی مستەفا بارزانی وەک سەرۆک، و دەستووری پارتەکە.
کۆنگرەی دووەم ئاڕاری ١٩٥١ · ماڵی عەلی حەمدی · ٣٠ ئەندام

لە ماڵی عەلی حەمدی بەسترا.
کۆنگرەی سێیەم ٢٦ی کانونی دووەمی ١٩٥١ · کەرکووک · ٣٥–٤٠ نوێنەر

ناوی پارتەکە لە "پارتی دیموکراتی کورد"ەوە گۆڕدرا بۆ "پارتی دیموکراتی کوردستان".
کۆنگرەی چوارەم ٤–٧ی تشرینی اولی ١٩٥٩ · بەغدا · ١٣٠ نوێنەر

لە ماڵی کاکە زیاد بەسترا. مستەفا بارزانی، کە لە تاراوگە گەڕابووەوە، بەشداری لە کۆنگرەکەدا کرد، و ژمارەیەک گۆڕانکاریی گرنگ لە سەرکردایەتیدا کران.
کۆنگرەی پێنجەم مایسی ١٩٦٠ · مەقەڕی پارتی، بەغدا · ١٤٨ ئەندام

بەسترا بۆ هەموارکردنەوەی دەستووری پارتەکە بەمەبەستی جێبەجێکردنی بڕگەكانی ڕێنمایییە نوێیەکانی حکومەت.
کۆنگرەی شەشەم سەرەتای تەمووزی ١٩٦٤ · قەڵادزێ · ٦٠٠ نوێنەر

یەکەم کۆنگرە دوای دەستپێکردنی شۆڕشی ئەیلوولی ١٩٦١.
کۆنگرەی حەوتەم ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٦٦ · گوندی گەڵاڵە · ٣٧٠ ئەندام

یەکەم کۆنگرە دوای جیابوونەوەی هەندێک لە ئەندامانی باڵای پارتەکە.
کۆنگرەی هەشتەم ١ی تەمووزی ١٩٧٠ · ناوپردان، پارێزگای هەولێر · ٤٨٨ نوێنەر

دوای ڕێککەوتننامەی ئۆتۆنۆمیی ئاداری ١٩٧٠ بەسترا. ڕژێمی پێشووی عێراق گرنگترین ماددەکانی ڕێککەوتنەکەی جێبەجێ نەکرد، لەوانە ڕەوشی کەرکووک و ناوچە کێشەلەسەرەکانی تر. لە ساڵی ١٩٧٤دا دووبارە جەنگ هەڵگیرسایەوە، و دوای ساڵێک ڕێککەوتننامەی شووم و خراپکاریی جەزائیر ئیمزا کرا، کە بووە هۆی کۆتاییهاتنی ئەو قۆناغەی خەباتی کورد. دوای ماوەیەکی کەم شۆڕشی گوڵان دەستی پێکرد و تا ساڵی ١٩٩٠ بەردەوام بوو.
کۆنگرەی نۆیەم ٤ی تشرینی اولی ١٩٧٩ · زیوە، ناوچەی مەرگەوەڕ، ڕۆژهەڵاتی کوردستان

یەکەم کۆنگرە دوای هەڵگیرسانی شۆڕشی گوڵان. سەرکردایەتیی کاتیی پارتی دیموکراتی کوردستان بە سەرکردایەتییەکی هەڵبژێردراو جێگەوت بڕدرا، و مەسعود بارزانی وەک سەرۆک هەڵبژێردرا.
کۆنگرەی دەیەم ٢–١٢ی کانونی اولی ١٩٨٩ · ناوچەی مەرگەوەڕ · ٣٣٢ نوێنەر

دوای کارەساتەکانی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنفال و کیمیابارانی هەڵەبجە بەسترا — قۆناغێکی هەستیاری مێژووی پارتی و خەباتی کورد.
کۆنگرەی یانزەیەم ١٦–٢٦ی ئابی ١٩٩٣ · هەولێر

یەکەم کۆنگرە دوای دامەزراندنی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کە لە پایتەختی هەرێم بەسترا. ژمارەیەک لە پارتە سیاسییەکانی ئەو کاتە پەیوەندییان بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد.
کۆنگرەی دوانزەیەم ٦–١٤ی تشرینی اولی ١٩٩٩ · هەولێر · ١,٤٧٣ نوێنەر

سەرۆک بارزانی دووبارە وەک سەرۆک هەڵبژێردرایەوە، و عەلی عەبدوڵڵا وەک جێگری هەڵبژێردرا.
کۆنگرەی سێزدەیەم ١١–١٨ی کانونی اولی ٢٠١٠ · هەولێر · ١,٥٠٠ نوێنەر

سەرۆک بارزانی دووبارە هەڵبژێردرایەوە، و نێچیرڤان بارزانی بووە جێگری سەرۆک.
کۆنگرەی چواردەیەم ٣–٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ · دهۆک · ١,٠٦١ ئەندام

لەژێر دروشمی "ئازادی، دیموکراتی، دادپەروەری" بەسترا. مەسعود بارزانی بەکۆدەنگی دووبارە وەک سەرۆکی پارتەکە هەڵبژێردرایەوە، و کاندیدکردنی جێگرانی یەکەم و دووەمی سەرۆک پەسەند کران.

دامەزراوەکانی پارت

ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و کۆمیتەی ناوەندی

ئەندامانی مەکتەبی سیاسی

فاضل میرانیبەرپرسی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی
سیداد بارزانیئەندامی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی
مەحمود محمەدئەندامی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی
هۆشیار زێباریئەندامی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی
ئازاد بەرواریئەندامی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی
کەمال کەرکووکیئەندامی مەکتەبی سیاسی
فەریق عەلیئەندامی مەکتەبی سیاسی
ڕێبوار یەڵدائەندامی مەکتەبی سیاسی
فوئاد حسێنئەندامی مەکتەبی سیاسی
عارف تەیفورئەندامی مەکتەبی سیاسی
عەلی حسێنئەندامی مەکتەبی سیاسی
پشتیوان صادقئەندامی مەکتەبی سیاسی
نەوزاد هادیئەندامی مەکتەبی سیاسی
سەربەست لەزگینئەندامی مەکتەبی سیاسی
هێمن هەورامیئەندامی مەکتەبی سیاسی
هیوا ئەحمەد مستەفائەندامی مەکتەبی سیاسی
ئامینە زکریئەندامی مەکتەبی سیاسی

کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان

سیداد بارزانی
ڕێبەر ئەحمەد
ئومێد خۆشناو
ئیسماعیل هاچک
عەلی عەونی
ئەشواق جاف
سەربەست لەزگین
ئاراس حسۆ میرخان
عەلی حسێن
ئامینە زکری
دلشاد شەهاب
سەگڤان هەلۆ
موحسین کەمال
سیروان بارزانی
عەلی تەتەر
نەجات عەلی
زاگرۆس فەتاح
نوری عوسمان شنگالی
بەهرام عارف یاسین
پشتیوان صادق
ئومێد سەباح
هیوا ئەحمەد
جەعفەر ئیمینکی
شاخەوان عەبدوڵڵا
هێمن هەورامی
هیوا گەیلانی
گوهدار شێخۆ
چنار سەعد عەبدوڵڵا
عبدالخالق بابێری
سەربەست تروانشی
بلند ئیسماعیل
حامید عەلی
ئەڤین هیروری
سالار عوسمان
نەوزاد هادی
ئەحمەد کانی
سەناو فەرەیدون جوانڕۆیی
ئاری نانەکەلی
لیزا فەلەکەددین کاکەیی
ڤیان سلێمان
ڤالا فەرید
مەحمود مەحمود یەزیدیلە لایەن کۆنگرەوە زیادکرا

ئەندامانی یەدەگی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان

ساسان عەونی
دیاری حسێن
محمەد خورشید
بەڕڤان حمەدی
چیایی محمەد هەرکی
سەباح بەیتوڵڵا
قادر قاچاخ
نەزم کە بڕ هەرکی
جوان یونس ڕۆژبەیانی

١٩٩٢ — ٢٠٢٥

تۆماری هەڵبژاردنەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان

ژمارە فەرمییەکانی هەڵبژاردن و ئەنجامەکانی پارتی لە ١٩٩٢ تا ٢٠٢٥.

Kurdistan Parliament١٩٩٢ ١٩ May ١٩٩٢ · خول: First ٤٤٣,٨٧٩دەنگی پارتی

جۆرKurdistan Parliament election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٤٤٣,٨٧٩

پارتی / شایستەکان٤٠%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە١,١١٢,٠٠٠

دەنگدەر٩٧١,٩٥٣

بەشداری٨٧.٤%

بایکۆت١٤٠,٠٤٧

ڕێژەی بایکۆت١٢.٦%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 152,143 — 46%
Sulaymaniyah: 92,449 — 26.6%
Duhok: 168,983 — 85.5%
Kirkuk boundary: 24,604 — 28%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

First Kurdistan Parliament election in this historical series.

پوختەی مێژوویی

The first round established the baseline for later Kurdistan Parliament comparisons.

Kurdistan Parliament٢٠٠٥ ٣٠ Jan ٢٠٠٥ · خول: Second ١,٥٧٠,٦٦٣دەنگی لیستی هاوبەش

جۆرKurdistan Parliament election بەشداریJoint list

ئەنجامی لیستی هاوبەش

کۆی لیستی هاوبەشە — تەنها هی پارتی نییە

دەنگی لیستی هاوبەش١,٥٧٠,٦٦٣

کورسییەکانی لیستی هاوبەش١٠٤

لیستی هاوبەش: National Democratic Kurdistan List

ئەنجامی سەربەخۆی پارتی: Not available

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٢٩٠,٧٣٦

دەنگدەر١,٧٥٣,٩١٩

بەشداری٧٦.٦%

بایکۆت٥٣٦,٨١٧

ڕێژەی بایکۆت٢٣.٤%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 1992 Kurdistan Parliament election, turnout decreased by 10.8 percentage points. A separate KDP result is not available because participation was through a joint list.

پوختەی مێژوویی

The second Kurdistan Parliament round in this record was contested through the National Democratic Kurdistan List.

تۆماری ورد

All parties except the Kurdistan Islamic Group participated through this joint list. The 1,570,663 votes and 104 seats are joint-list results and must not be labeled as KDP-only.

Governorate Councils٢٠٠٥ ٣٠ Jan ٢٠٠٥ · خول: First ٧٤١,٨٧٩دەنگی پارتی

جۆرGovernorate council election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٧٤١,٨٧٩

پارتی / شایستەکان٣٢%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٢٩٠,٧٣٦

دەنگدەر١,٧٦٧,٩٩٣

بەشداری٧٧.٢%

بایکۆت٥٢٢,٧٤٣

ڕێژەی بایکۆت٢٢.٨%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 347,772 — 53.7%
Sulaymaniyah: 91,578 — 12.4%
Duhok: 302,133 — 78.8%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

First Governorate Councils election in this historical series.

پوختەی مێژوویی

The first governorate council round provides the baseline for the 2014 council election.

Iraqi Parliament٢٠٠٥ ٣٠ Jan ٢٠٠٥ · خول: First ٢,١٧٥,٥٥١دەنگی لیستی هاوبەش

جۆرIraqi Parliament election بەشداریJoint list

ئەنجامی لیستی هاوبەش

کۆی لیستی هاوبەشە — تەنها هی پارتی نییە

دەنگی لیستی هاوبەش٢,١٧٥,٥٥١

کورسییەکانی لیستی هاوبەش٧٥

لیستی هاوبەش: Kurdistan Alliance

ئەنجامی سەربەخۆی پارتی: Not available

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٢٩٠,٧٣٦

دەنگدەر٢,١٧٦,٠٠٠

بەشداری٩٥%

بایکۆت١١٤,٧٣٦

ڕێژەی بایکۆت٥%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

First Iraqi Parliament election in this historical series.

پوختەی مێژوویی

The first Iraqi Parliament round in this record was contested through the Kurdistan Alliance.

تۆماری ورد

The 2,175,551 votes and 75 seats belong to the Kurdistan Alliance joint list. They must not be displayed as an independent KDP result.

Kurdistan Parliament٢٠٠٩ ٢٥ Jul ٢٠٠٩ · خول: Third ١,٠٧٦,٣٧٠دەنگی لیستی هاوبەش

جۆرKurdistan Parliament election بەشداریJoint list

ئەنجامی لیستی هاوبەش

کۆی لیستی هاوبەشە — تەنها هی پارتی نییە

دەنگی لیستی هاوبەش١,٠٧٦,٣٧٠

کورسییەکانی لیستی هاوبەش٥٩

لیستی هاوبەش: Kurdistani List

ئەندامان: KDP and PUK

ئەنجامی سەربەخۆی پارتی: Not available

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٥١٨,٧٧٣

دەنگدەر١,٨٧٦,١٩٦

بەشداری٧٤.٥%

بایکۆت٦٤٢,٥٧٧

ڕێژەی بایکۆت٢٥.٥%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2005 Kurdistan Parliament election, turnout decreased by 2.1 percentage points. Both elections used joint-list participation, so no separate KDP vote comparison is available.

پوختەی مێژوویی

The third Kurdistan Parliament round was contested by the KDP and PUK together through the Kurdistani List.

تۆماری ورد

The 1,076,370 votes and 59 seats are joint-list results. A separate KDP result is not available.

Iraqi Parliament٢٠١٠ ٠٧ Mar ٢٠١٠ · خول: Second ٦٧٠,٩٦٥دەنگی پارتی

جۆرIraqi Parliament election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٦٧٠,٩٦٥

پارتی / شایستەکان٢٦%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٥٩٠,٢٧٤

دەنگدەر١,٩٣٨,٧٥٤

بەشداری٧٤.٨%

بایکۆت٦٥١,٥٢٠

ڕێژەی بایکۆت٢٥.٢%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 306,775 — 45%
Sulaymaniyah: 82,121 — 10%
Duhok: 283,069 — 66.6%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2005 Iraqi Parliament election, turnout decreased by 20.2 percentage points. The earlier result was a joint-list total, so it is not comparable with the separate 2010 KDP vote.

پوختەی مێژوویی

This is the first separate KDP Iraqi Parliament vote total available in this series.

Kurdistan Parliament٢٠١٣ ٢١ Sep ٢٠١٣ · خول: Fourth ٧٤٣,٩٨٤دەنگی پارتی

جۆرKurdistan Parliament election سیستەمOne regional constituency بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٧٤٣,٩٨٤

پارتی / شایستەکان٢٨%

کورسییەکانی پارتی٣٨

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٦٥٣,٧٤٣

دەنگدەر١,٩٧٨,٣٨٢

بەشداری٧٤.٦%

بایکۆت٦٧٥,٣٦١

ڕێژەی بایکۆت٢٥.٤%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2009 Kurdistan Parliament election, turnout increased by 0.1 percentage points. The 2009 result was a joint-list total, so a direct KDP vote comparison is not available.

پوختەی مێژوویی

The fourth round used one regional constituency and returned 38 KDP seats.

Iraqi Parliament٢٠١٤ ٣٠ Apr ٢٠١٤ · خول: Third ٧٥٣,٠١٤دەنگی پارتی

جۆرIraqi Parliament election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٧٥٣,٠١٤

پارتی / شایستەکان٢٨%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٧١٧,٠٨٢

دەنگدەر٢,١٢٨,١٦٧

بەشداری٧٨.٣%

بایکۆت٥٨٨,٩١٥

ڕێژەی بایکۆت٢١.٧%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 354,735 — 48%
Sulaymaniyah: 93,410 — 10%
Duhok: 340,977 — 62%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2010 Iraqi Parliament election, turnout increased by 3.5 percentage points and the official KDP vote increased by 82,049.

پوختەی مێژوویی

The third Iraqi Parliament round in the series recorded an official KDP total of 753,014.

Governorate Councils٢٠١٤ ٣٠ Apr ٢٠١٤ · خول: Second ٨١٦,٦٥٤دەنگی پارتی

جۆرGovernorate council election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٨١٦,٦٥٤

پارتی / شایستەکان٣٠%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٢,٧١٧,٠٨٢

دەنگدەر٢,١٦١,٠٣٨

بەشداری٧٩.٥%

بایکۆت٥٥٦,٠٤٤

ڕێژەی بایکۆت٢٠.٥%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 372,607 — 49%
Sulaymaniyah: 86,655 — 10%
Duhok: 357,392 — 71%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2005 Governorate Councils election, turnout increased by 2.3 percentage points and the KDP vote increased by 74,775.

پوختەی مێژوویی

The second governorate council round in the series recorded 816,654 KDP votes.

تۆماری ورد

Turnout is 79.5%, calculated from 2,161,038 voters out of 2,717,082 eligible voters. The displayed regional values total 816,654.

Iraqi Parliament٢٠١٨ ١٢ May ٢٠١٨ · خول: Fourth ٧٢٤,٧٢٧دەنگی پارتی

جۆرIraqi Parliament election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٧٢٤,٧٢٧

پارتی / شایستەکان١٩%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٣,٧٥٨,٨٩٦

دەنگدەر١,٧٩٩,٦٨٦

بەشداری٤٧.٩%

بایکۆت١,٩٥٩,٢١٠

ڕێژەی بایکۆت٥٢.١%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 321,920 — 50%
Sulaymaniyah: 48,706 — 7.3%
Duhok: 354,102 — 72.4%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2014 Iraqi Parliament election, turnout decreased by 30.4 percentage points and the official KDP vote decreased by 28,287.

پوختەی مێژوویی

The fourth Iraqi Parliament round in the series had a turnout below half of eligible voters.

Kurdistan Parliament٢٠١٨ ٣٠ Sep ٢٠١٨ · خول: Fifth ٦٨٨,٠٧٠دەنگی پارتی

جۆرKurdistan Parliament election سیستەمOne regional constituency بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٦٨٨,٠٧٠

پارتی / شایستەکان٢٢%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٣,٠٨٥,٤٦١

دەنگدەر١,٨٤٥,٩٧٩

بەشداری٥٩.٨%

بایکۆت١,٢٣٩,٤٨٢

ڕێژەی بایکۆت٤٠.٢%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2013 Kurdistan Parliament election, turnout decreased by 14.8 percentage points and the KDP vote decreased by 55,914.

پوختەی مێژوویی

The fifth round continued the one-regional-constituency system.

تۆماری ورد

The KDP share among people who voted was approximately 37%. This is not presented as a share of valid votes because that denominator was not provided.

Iraqi Parliament٢٠٢١ ١٠ Oct ٢٠٢١ · خول: Fifth ٥٧٩,٢٤٣دەنگی پارتی

جۆرEarly Iraqi Parliament election بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٥٧٩,٢٤٣

پارتی / شایستەکان١٧%

پوختەی هەڵبژاردن

دەنگدەری شایستە٣,٤٥٠,٧٧٣

دەنگدەر١,٢٣٣,٤٥١

بەشداری٣٥.٧%

بایکۆت٢,٢١٧,٣٢٢

ڕێژەی بایکۆت٦٤.٣%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 262,800 — 59.2%
Sulaymaniyah: 54,891 — 14%
Duhok: 261,543 — 66%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2018 Iraqi Parliament election, turnout decreased by 12.2 percentage points and the official KDP vote decreased by 145,484.

پوختەی مێژوویی

The fifth Iraqi Parliament round in the series was an early election.

Kurdistan Parliament٢٠٢٤ ٢٠ Oct ٢٠٢٤ · خول: Sixth ٨١٢,٧٩٤دەنگی پارتی

جۆرKurdistan Parliament election سیستەمFour constituencies بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٨١٢,٧٩٤

پارتی / شایستەکان٢٨%

پوختەی هەڵبژاردن

دانیشتووانی 18+٣,٧٨٩,٣٦٠

دەنگدەری شایستە٢,٨٩٩,٥٧٨

دەنگدەر٢,٠٨٥,٩٤٩

بەشداری٧٢%

بایکۆت٨١٣,٦٢٩

ڕێژەی بایکۆت٢٨.١%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 347,786 KDP votes — 46% of 763,019 votes cast; 1,022,906 eligible voters
Sulaymaniyah: 57,916 KDP votes — 8% of 715,871 votes cast; 1,087,073 eligible voters
Duhok: 402,157 KDP votes — 71% of 565,388 votes cast; 729,347 eligible voters
Halabja: 4,940 KDP votes — 12% of 41,671 votes cast; 60,252 eligible voters

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2018 Kurdistan Parliament election, turnout increased by approximately 12.2 percentage points and the official KDP vote increased by 124,724.

پوختەی مێژوویی

The sixth round used four constituencies. The official KDP total is 812,794; no KDP seat total is included in this record.

Iraqi Parliament٢٠٢٥ ١١ Nov ٢٠٢٥ · خول: Sixth ٨٥٢,٤٤٨دەنگی پارتی

جۆرIraqi Parliament election سیستەمThree constituencies بەشداریIndependent KDP result

Kurdistan Democratic Party

ئەنجامی پارتی

Available

دەنگی پارتی٨٥٢,٤٤٨

پارتی / شایستەکان٢٧.١%

پوختەی هەڵبژاردن

دانیشتووانی 18+٣,٨٨٣,٥٠١

دەنگدەری شایستە٣,١٤٧,٨٥١

دەنگدەر٢,١٦٨,١١٦

بەشداری٦٨.٩%

بایکۆت٩٧٩,٧٣٥

ڕێژەی بایکۆت٣١.١%

ئەنجامی پارێزگا و بازنەکان

Erbil: 369,724 KDP votes from 1,115,122 eligible voters — 33.2%
Sulaymaniyah: 68,834 KDP votes from 1,227,460 eligible voters — 5.6%
Duhok: 413,890 KDP votes from 805,269 eligible voters — 51.4%

بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشوو

Compared with the 2021 Iraqi Parliament election, turnout increased by 33.2 percentage points and the official KDP vote increased by 273,205.

پوختەی مێژوویی

The sixth Iraqi Parliament round in the series used three constituencies.

بەرنامە

ئامانجەکانی پارتەکە

ئامانجە نەتەوەییەکان

بەهێزکردنی پەیوەندیی برایانە، هاوبەشێتی و هاوکاری لەگەڵ پارتەکانی تر، ڕێکخراوە دیموکرات و ئاشتیخوازەکان و ڕەوەندی کوردی بۆ بەدیهێنانی خواستە ڕەوا نەتەوەییەکانی کورد. هەروەها هەوڵدان بۆ بڵاوکردنەوەی کلتووری دیالۆگ و لێبوردەیی لە ناوخۆی ماڵی کوردیدا و قەدەغەکردنی توندوتیژی.
خەباتکردن بۆ نێودەوڵەتیکردنی سیاسیی دۆزی کورد لەناو ڕێکخراوە نێودەوڵەتی و هەرێمییەکاندا، و بەدەستهێنانی پلەی چاودێر بۆ بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد لەناو ئەم ڕێکخراوانەدا بۆ ئەوەی بەرگری لە مافە ڕەوا نەتەوەیی و نیشتمانییەکانی گەلی کورد بکات.
گەڕاندنەوەی تەواوی ناوچە دابڕێنراوەکان بۆ سەر هەرێمی کوردستان بەپێی بڕگەكانی ماددەی ١٤٠ی دەستووری عێراقی فیدراڵ، و دیاریکردنی سنوورەکانی هەرێم لەسەر ئەم بنەمایە.
بەرگریکردن لە مافەکانی تەواوی ئەو کوردانەی لە بەشەکانی تری عێراق دەژین وەک بەشێکی دانەبڕاو لە نەتەوەی کورد، و بەهێزکردن و بەردەوامیدان بە پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان لەگەڵیاندا.

ئامانجە نیشتمانییەکان

هەوڵدان بۆ ساختنی کۆمەڵگەیەکی مەدەنی کە یاسا و دەرفەتی یەکسان حوکمی بکات، کە تێیدا هەموو پێکهاتەکانی کۆمەڵگە لەژێر دەسەڵاتێکی دادپەروەر، شەفاف و نیشتمانپەروەردا پێکەوە بژین — کۆمەڵگەیەک کە تێیدا فرەیی سیاسی و دەستاودەستکردنی ئاشتییانەی دەسەڵات جێبەجێ بكرێت.
دامەزراندنی سیستەمی دیموکراتی فیدراڵیی پەرلەمانی لە عێراقدا بە شێوازێک کە مافی هاوڵاتیبوونی تەواو بۆ عێراقییەکان زامنی بکات، و پێگەی نێودەوڵەتیی عێراق بپارێزێت و سەربەخۆیی و سەروەرییەکەی زامنی بکات.
پاراستن و گەشەپێدانی دەستکەوتە نەتەوەیی، سیاسی، ئابووری و کلتوورییەکان کە لە ڕێگەی خەباتێکی مێژووییەوە بەدەست هاتوون کە لە جەوهەردا بەرهەمی خوێنی شەهیدانمان و قوربانیدانی گەلەکەمان بوون، و ڕەنگدانەوەی ئیرادەیەکی ئازاد و بەهێز بوون.
چەسپاندن و بەهێزکردنی یەکێتیی نیشتمانی لە هەرێمی کوردستان و عێراقدا، و کارکردن بۆ دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو بۆ یەکلاییکردنەوەی کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵ بەپێی دەستوور.
گەشەپێدانی سیستەمی فیدراڵیی پەرلەمانی و زامنکردنی بەشداریی تەواوی پێکهاتەکانی گەلی عێراق لە دامەزراوە دەستوورییەکاندا.
زامنکردنی بەشداریی گەلی کوردستان لە پرۆسەی بڕیاردانی سیاسی لە عێراقدا لە ڕێگەی بەشداریکردن لە دامەزراوەکانی حکومەتی فیدراڵیدا.
ڕێزگرتن لە دەستووری فیدراڵی لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ماددەکانی، و سەیرکردنی وەک دەربڕینێکی ڕاستەوخۆ لە ئیرادەی گەلی عێراق و وەک زامنی پاراستنی یەکێتیی گەل و خاکی عێراق.
زامنکردنی مافە نەتەوەیی، کلتووری و کارگێڕییەکانی تورکمان، کلدان، ئاشووری و ئەرمەنەکان.
زامنکردنی مافەکانی هەموو پێکهاتە ئایینی و مەزهەبییەکان لە هەرێمی کوردستاندا بۆ ئەنجامدانی ڕێوڕەسمە ئایینییەکانیان و دامەزراندنی ئەنجومەنی ئایینی بۆ ڕێکخستن و گەشەپێدانی کاروباری کلتووری و کۆمەڵایەتییان.
بەستنی پەیوەندی لەگەڵ ئەو پارتانەی لە کوردستان و عێراقدا کار دەکەن و باوەڕیان بە دەستوور، دیموکراسی، مافەکانی مرۆڤ، فیدراڵییەت و برایەتیی نیشتمانی هەیە، و دان بە مافی گەلی کورددا دەنێن لە دیاریکردنی چارەنووسی خۆیدا.
چەسپاندنی بنەماکانی پێکەوەژیان و گیانی لێبوردەیی لەنێوان تەواوی پێکهاتە نەتەوەیی، ئایینی و مەزهەبییەکانی گەلدا.
هاندانی عێراق بۆ ڕێزگرتن لە پابەندبوونە نێودەوڵەتییەکانی و جێبەجێکردنی تەواوی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان، بەتایبەتی ئەوانەی پەیوەندییان بە مافەکانی مرۆڤ و کەمینەکان و مافی دیاریکردنی چارەنووسەوە هەیە.

ئامانجە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان

بەهێزکردنی پەیوەندیی دۆستانە لەنێوان هەرێم و وڵاتانی دراوسێ لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی هاوبەش، ڕێزی متقابل، دراوسێیەتیی باش، دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆی یەکتر، و چارەسەری ئاشتییانەی کێشەکان بەپێی بنەماکانی یاسای نێودەوڵەتی.
پابەندبوون بە ئامانجەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێزگرتن لە تەواوی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان کە دژ بە بەرژەوەندییەکانی گەلی کوردستان نین.
پشتیوانیکردنی هەوڵەکانی وڵاتانی دۆست و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییە حکومی و غیرەحکومییەکان بۆ بەشداریکردن لە پێشخستنی بوارە سیاسی، ئابووری و کلتوورییەکانی هەرێمی کوردستان، و چارەسەرکردنی کێشەکانیان بە ڕێگەی ئاشتییانە و دادپەروەرانە.
ئەنجامدانی هەڵمەتێکی نێودەوڵەتی بۆ هاندانی دەوڵەتان و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان — بەتایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان — بۆ بەرگریکردن لەو گەلانەی کە دەبنە قوربانیی تاوانە نێودەوڵەتییەکان، و پشتیوانیکردنی هەوڵەکانیان بۆ سەربەخۆیی سیاسی و گەشەپێدانی ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییان.
بەهێزکردنی پەیوەندیی دۆستایەتی و هاوکاری لەگەڵ گەلان، پارتەکان، کەسایەتییەکان و ڕێکخراوە غیرەحکومییەکان کە پشتیوانی لە گەلی کوردستان دەکەن.
پشتیوانیکردن و بەهێزکردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی کردنی نوێنەرایەتییەکانی حکومەتی هەرێم لە وڵاتانی جیاوازی جیهاندا، بەپێی بڕگەكانی دەستووری ئێستای عێراق، و ڕەخساندنی ژینگەیەکی لەبار بۆ ئەو وڵاتانە تا کۆنسوڵخانە لە هەرێمی کوردستان بکەنەوە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا.
بەدەستهێنانی پلەی چاودێر بۆ بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد لە نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسە پسپۆڕەکانیدا، بۆ زامنکردنی مافی گەلی کورد بۆ ژیانکردن لە ئاشتیدا و بەبێ دووچاربوونەوەی دووبارە بۆ چەوسانەوە و جینۆساید.
بەڵگەدارکردن و گەشەپێدانی پەیوەندییەکانی هەرێم لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکاندا، بەتایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان، و دۆزینەوەی میتۆد و فۆرمۆڵەی گونجاو بۆ زامنکردنی بەشداریی نوێنەرانی هەرێم لە کۆنفرانسەکان، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، دەستەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسە پسپۆڕەکانیدا.
کارکردن لەسەر چالاککردنی ئۆرگانەکانی پارتەکە لە دەرەوەی وڵات و پشتیوانیکردنیان لە ڕووی دارایی و مەعنەوییەوە بەمەبەستی:
- دامەزراندنی باشترین پەیوەندی لەگەڵ ئەو پارتانەی لەو وڵاتانەدا کار دەکەن، بەتایبەتی ئەو پارتانەی باوەڕیان بە دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ هەیە و دان بە مافی گەلی کورددا دەنێن لە دیاریکردنی چارەنووسی خۆیدا.
- دانی گرنگیی زیاتر بە ئەندامان و لایەنگرانی پارتەکە لە دەرەوەی وڵات.
- گێڕانی ڕۆڵێکی بنیاتنەرانە لە هاوکاریکردنی نوێنەرایەتییەکانی حکومەتی هەرێم لە دەرەوەی وڵات بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان، و پێشکەشکردنی هاوکاریی مرۆیی و کارگێڕی بۆ ڕەوەندی کوردی و هاوڵاتییانی هەرێم لە دەرەوەی وڵات.